Vergelijking tussen examens is eigenlijk niet mogelijk

DEN HAAG - In het nieuws gaat het vandaag over een onderzoek waarin examens uit 1990 en 2019 met elkaar vergeleken worden. Er is een vergelijking gemaakt voor twee vakken, wiskunde en natuurkunde. Met behulp van onderstaande infographic legt het College voor Toetsen en Examens (CvTE) uit waarom zo’n vergelijking niet mogelijk is.

Het examenprogramma gaat met de tijd mee en is in dertig jaar door politieke en beleidsmatige besluiten aangepast naar de tijd van nu. Hierdoor zijn leerlingen van nu anders voorbereid en maken een ander examen dan leerlingen uit 1990. De prestaties van deze twee groepen zijn daardoor niet vergelijkbaar. 

De centrale examens hebben wel steeds gemeten, en meten natuurlijk nog steeds, in welke mate leerlingen de CE-stof uit de (veranderde) examenprogramma’s beheersen. In periodes met een gelijk programma zorgt het CvTE er samen met Cito voor dat gelijke prestaties op verschillende examens gelijk gewaardeerd worden. We noemen dat normhandhaving of absoluut normeren. (De norm is de waarde die we toekennen aan een prestatie op een examen. Wanneer gelijke prestaties op verschillende examens gelijk gewaardeerd worden, spreken we van normhandhaving. Hiervoor hanteren we de N-term, zie voor meer uitleg Examenblad.)