Bijna veertig procent jongeren kan niet goed lezen

De leesvaardigheid onder Nederlandse jongeren daalt verder. Inmiddels kan bijna 40 procent van de 15-jarigen onvoldoende lezen om fatsoenlijk mee te komen in de klas. Dit reikt verder dan de schoolbanken. Deze generatie dreigt laaggeletterd van school te komen, waardoor volwaardig meedraaien in de samenleving een enorme uitdaging wordt. Dat meldt de NOS.

De daling van de leesvaardigheid onder jongeren is al jaren aan de gang. Waar Nederlandse 15 jarigen in 2003 nog boven het Europees gemiddelde scoorden is dit gedaald. Uit het PISA onderzoek van 2018 bleek al dat een kwart van deze groep onvoldoende kon lezen. In 2023 groeide dit aandeel naar bijna een derde van de jongeren. Zij scoorden onder niveau 2, het absolute minimum om volwaardig mee te kunnen draaien in de maatschappij. Nu heeft 39 procent een taalachterstand.

De leesvaardigheid van 15 jarigen hangt sterk samen met hun schoolniveau en de achtergrond van hun ouders. Zo presteren vwo leerlingen op dit vlak beter dan hun leeftijdsgenoten op het vmbo. Daarnaast hebben jongeren met hoogopgeleide ouders gemiddeld een hogere leesvaardigheid.

Het onderzoek laat zien dat de leesvaardigheid wereldwijd daalt. Nederlandse 15-jarigen scoren lager dan hun leeftijdsgenoten in vergelijkbare EU-landen, alleen Griekenland doet het nog slechter. Wel nuanceert het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs dat een directe vergelijking tussen PISA scores lastig is door verschillen in onderwijssystemen. Net zoals in de rest van Europa blijven jongens hierbij achterlopen op meisjes.

De Leescoalitie noemt de resultaten zorgwekkend en eist dat de overheid stevig inzet op een brede leescultuur, ook buiten de schoolbanken. De organisatie pleit naast investeringen in het onderwijs en bibliotheken voor een positieve aanpak die lezen in de hele samenleving stimuleert.

Staatssecretaris Judith Tielen eist betere leerprestaties bij het volgende PISA onderzoek. De aanhoudende internationale daling van de leesvaardigheid moet stoppen.

Omdat de lat omhoog moet, zijn dit schooljaar al concretere en ambitieuzere kerndoelen voor Nederlands en rekenen ingevoerd. Dit najaar komt er een actieplan om de basisvaardigheden te versterken. De scores voor natuurwetenschappen en wiskunde waren hetzelfde.